Skarlatina Xəstəliyi
Skarlatina xəstəliyi, xüsusilə uşaqlarda müşahidə olunan, yüksək hərarət və səpgilərlə müşayiət edilən yoluxucu infeksiyadır. Bu xəstəlik düzgün diaqnoz və vaxtında müalicə edilmədikdə ciddi fəsadlara yol aça bilər. Ona görə də valideynlər və pasiyentlər üçün skarlatina haqqında ətraflı məlumatlı olmaq həyati əhəmiyyət daşıyır.
Skarlatina Xəstəliyi Nədir?
Skarlatina, A qrup streptokok bakteriyasının səbəb olduğu yoluxucu infeksiyadır. Bu bakteriya həm boğaz ağrısına (angina), həm də səpgilərlə müşayiət olunan bu xüsusi forma – skarlatinaya səbəb ola bilər.
Ən çox 5–15 yaş arası uşaqlarda rast gəlinir, lakin böyüklərdə də müşahidə edilə bilər. Azərbaycan təcrübəsində də xüsusən məktəb və uşaq bağçalarında bu infeksiyanın yayılmasına tez-tez rast gəlinir.
Skarlatina Xəstəliyinin Əlamətləri
Skarlatina xəstəliyinin simptomları adətən qəfil başlayır və 2–5 gün ərzində özünü büruzə verir. Ən əsas əlamətlər:
- Yüksək hərarət (38–39°C və daha çox)
- Boğaz ağrısı və udma çətinliyi
- Dildə dəyişikliklər – əvvəlcə ağ örtük, daha sonra isə “çiyələk dili” adlanan qırmızı dil
- Səpgilər – bədənin sinə, qarın və qollarında başlayan, sonra isə bütün bədənə yayılan xırda qırmızı səpgilər
- Baş ağrısı və halsızlıq
- Badamcıqlarda irinli iltihab
Əlamətlər, xüsusən səpgilər və dilin görünüşü həkimə skarlatina xəstəliyini digər infeksiyalardan fərqləndirməkdə kömək edir.
Skarlatina Xəstəliyinin Yoluxma Yolları
Skarlatina, yoluxmuş insanın:
- Asqırıq və öskürəyi ilə havaya saçdığı damcılar
- Ortaq istifadə olunan qab-qacaq, oyuncaqlar və əşyalar
- Birbaşa təmas (əl sıxma, yaxın ünsiyyət)
vasitəsilə sürətlə yayılır.
Bu səbəbdən məktəblərdə və kollektiv mühitlərdə yoluxma riski daha yüksəkdir. Azərbaycan Səhiyyə Nazirliyinin statistik məlumatlarına görə, payız və qış aylarında skarlatina halları digərlərinə nisbətən daha çox qeydə alınır.
Skarlatina Xəstəliyinin Müalicəsi
Skarlatina xəstəliyinin müalicəsi yalnız həkim nəzarəti altında aparılmalıdır. Özbaşına dərman qəbulu fəsadlara gətirib çıxara bilər.
Əsas müalicə üsulları:
- Antibiotiklər – streptokok bakteriyasını öldürmək üçün həkimin təyin etdiyi kurs
- Ağrı və hərarətə qarşı dərmanlar
- Bol maye qəbulu və istirahət
- Qidalanma – yumşaq və boğazı qıcıqlandırmayan yeməklər
Müalicə kursu yarımçıq dayandırılmamalıdır, əks halda xəstəlik təkrarlana və revmatizm kimi ağırlaşmalara səbəb ola bilər.
Skarlatina Xəstəliyinin Fəsadları
Vaxtında müalicə edilmədikdə skarlatina aşağıdakı ciddi fəsadlara gətirib çıxara bilər:
- Revmatik hərarət – ürək və oynaqların zədələnməsi
- Böyrək problemləri (qlomerulonefrit)
- Qulaq iltihabı və sinusit
- Boyun absesi
Bu səbəbdən xəstəliyin erkən mərhələdə tanınması və həkimə müraciət edilməsi çox vacibdir.
Skarlatina Xəstəliyindən Necə Qorunmaq Olar?
Skarlatina xəstəliyinin profilaktikası üçün sadə, amma təsirli qaydalar mövcuddur:
- Yoluxmuş şəxslərlə yaxın təmasdan çəkinmək
- Əlləri tez-tez sabunla yumaq
- Qab-qacaq və şəxsi əşyaları paylaşmamaq
- Uşaqları bağça və məktəbdə gigiyenaya alışdırmaq
- İmmuniteti gücləndirmək üçün sağlam qidalanma və açıq havada gəzinti
Nəticə
Skarlatina xəstəliyi həm uşaqlar, həm də böyüklər üçün ciddi təhlükə yarada biləcək yoluxucu infeksiyadır. Lakin vaxtında diaqnoz və düzgün müalicə ilə fəsadların qarşısını almaq mümkündür.
Valideynlərin maariflənməsi və uşaqların erkən mərhələdə həkimə aparılması bu xəstəliklə mübarizədə ən güclü silahdır. Unutmayın ki, skarlatina xəstəliyi nə qədər tez aşkarlanarsa, bir o qədər tez və fəsadsız müalicə olunur.
